ଭାରତ-ଜାପାନ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଓ ଜାପାନ ମଧ୍ୟରେ ରଣନୀତିକ ସହଯୋଗକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେବା ପାଇଁ ଜାପାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସାନାଏ ତାକାଇଚିଙ୍କ ତିନି ଦିନିଆ ଭାରତ ଗସ୍ତ ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ୧୬ତମ ଭାରତ-ଜାପାନ ବାର୍ଷିକ ଶିଖର ବୈଠକରେ ଦୁଇ ଦେଶ Economic Security Declaration (ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ଘୋଷଣା) ଏବଂ AI ସହଯୋଗ ସମ୍ପର୍କିତ ପୃଥକ ଯୁଗ୍ମ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିପାରନ୍ତି ।
ଏହି ଘୋଷଣାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ (Supply Chain)କୁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସ୍ଥିର କରିବା । ବିଶେଷକରି ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, କ୍ରିଟିକାଲ୍ ମିନେରାଲ୍ସ, ଔଷଧ ଶିଳ୍ପ ଓ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି । ଏହା ସହ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଚୀନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ଓ ବିକଳ୍ପ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ କରିବାକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି ।
ବୈଠକର ଆଉ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି Artificial Intelligence (AI) କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ । ଦୁଇ ଦେଶ AI ଗବେଷଣା, ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ AIର ବ୍ୟବହାର, ଡିଜିଟାଲ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ଇନ୍‌ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର, କୌଶଳ ବିକାଶ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ AI ଶାସନ (Responsible AI Governance) ପାଇଁ ଏକ ଅଲଗା ଯୁଗ୍ମ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିପାରନ୍ତି ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଉର୍ଜା ସୁରକ୍ଷା, LNG ଯୋଗାଣ, ଗ୍ରୀନ୍ ଏନର୍ଜି, ଗ୍ରୀନ୍ ଆମୋନିଆ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ସହଯୋଗ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେବ । ଦୁଇ ଦେଶ ପ୍ରାୟ ୧୦ଟି ଚୁକ୍ତି ଓ ସମଝୌତାପତ୍ରକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିପାରନ୍ତି ।
ଜାପାନ ଭାରତକୁ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ରଣନୀତିକ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଦେଖୁଛି । ୨୦୨୭ରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କର ୭୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ହେବାକୁ ଥିବା ବେଳେ ଏହି ଗସ୍ତକୁ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ୧,୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଜାପାନୀ କମ୍ପାନୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବିନିଯୋଗ ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ।