ଟରଣ୍ଟୋରେ ସୀତାରମଣ-ସାମ୍ପାନେ ବୈଠକ, ନିବେଶରୁ କ୍ରିଟିକାଲ ମିନେରାଲ୍ସ ଯାଏଁ ଆଲୋଚନା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬: ଭାରତ ଓ କାନାଡା ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ବିତ୍ତୀୟ ସହଯୋଗକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ଓ କର୍ପୋରେଟ୍ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ଅଗଷ୍ଟ ୨୫ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାନାଡା ଓ ଆମେରିକା ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ଟରଣ୍ଟୋରେ ସେ କାନାଡାର ଅର୍ଥ ଓ National Revenue ମନ୍ତ୍ରୀ ଫ୍ରାସୁଆ-ଫିଲିପ୍ ସାମ୍ପାନେଙ୍କ ସହ ପ୍ରଥମ Economic and Financial Dialogueରେ ଯୋଗଦେବେ। 

କାନାଡା ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ପ୍ରଥମ ଆଲୋଚନା ଅଗଷ୍ଟ ୨୭ରେ ଟରଣ୍ଟୋରେ ହେବ। ଏଥିରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ, ବିତ୍ତୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ସହଯୋଗ ଓ ଦୁଇ ଦେଶର ସାଧାରଣ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରାଥମିକତା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆର୍ଥିକ ଓ ବିତ୍ତୀୟ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନୂଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବେ ଦେଖୁଛି।

ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏଥିପାଇଁ ଅଧିକ ଯେ ଦୁଇ ଦେଶ ନିକଟ ଅତୀତରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁନଃ ସକ୍ରିୟ କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତରରେ ଏପରି ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେବା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧିକ ସଂସ୍ଥାଗତ ରୂପ ଦେଇପାରେ।

ସୀତାରମଣଙ୍କ ଗସ୍ତରେ ନିବେଶ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ। ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁସାରେ, ସେ କାନାଡାର ଶୀର୍ଷ ନିବେଶକ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ବିତ୍ତୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସହ roundtable ବୈଠକ କରିବେ। କାନାଡାରେ ଥିବା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର CEO ଓ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ସେ ଏକ-ଟୁ-ଏକ ଆଲୋଚନା କରିବେ। 

କାନାଡା ସରକାର କହିଛି ଯେ ୨୦୨୪ରେ ଭାରତରେ କାନାଡାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ନିବେଶର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ୧୧୦ ବିଲିୟନ କାନାଡିୟାନ୍ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ଥିଲା। ଏହା ଦୁଇ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରେ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଏ। 

ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ supply chain ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ critical minerals ଭାରତ-କାନାଡା ସହଯୋଗର ଏକ ରଣନୀତିକ କ୍ଷେତ୍ର ହୋଇପାରେ। ଭାରତୀୟ ଓ କାନାଡୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ନିକଟ ଅତୀତରେ critical minerals, clean energy ଓ resilient supply chains ନେଇ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। 

ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଦୁଇ ଦେଶର ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ Energy Dialogue ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା, ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି, ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍, ବାୟୋଫ୍ୟୁଏଲ୍, battery storage, critical minerals ଓ AIର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରୟୋଗ ଭଳି ବିଷୟରେ ସହଯୋଗର ସମ୍ଭାବନା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।

କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶର ନୂଆ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର। କାନାଡାର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଭାରତର ଶକ୍ତି, agriculture, critical minerals, AI ଓ advanced manufacturing ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ କାନାଡାର ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷେତ୍ର ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ, ସହଯୋଗ କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ୟବସାୟରେ ସୀମିତ ନ ରହି AI, advanced technology ଓ clean-energy value chain ଭଳି ଭବିଷ୍ୟତମୁଖୀ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିସ୍ତାର ପାଇପାରେ।

ଭାରତ ଓ କାନାଡା ମଧ୍ୟରେ Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ନିକଟ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ CEPA ସହ ଶକ୍ତି, critical minerals, technology, innovation ଓ resilient supply chains ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।