ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ Amit Shah ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ 26ତମ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ କନଫରେନ୍ସ–2026 ଉଦ୍ଘାଟନ କରିବା ସମୟରେ ଭାରତର ଅପରାଧ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି-ଆଧାରିତ କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଛନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅପରାଧ ତଦନ୍ତ, ଅଭିଯୋଗ ପରିଚାଳନା ଓ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାର ନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବା ଦରକାର ।
ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ବିଶେଷ ଭାବେ ଜାତୀୟ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ ପରିଚୟ ପ୍ରଣାଳୀ (NAFIS) ର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ NAFIS କେବଳ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ମାଧ୍ୟମ ହୋଇ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅପରାଧ ସ୍ଥଳରୁ ସଂଗୃହୀତ ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟକୁ ଡାଟାବେସ୍ରେ ଯୋଡ଼ି ଏହାକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ NAFIS ତାହାର କ୍ଷମତାର କେବଳ 10 ପ୍ରତିଶତ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି ।
ଅମିତ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର । ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ, ଡିଏନଏ, ଡିଜିଟାଲ୍ ରେକର୍ଡ ଓ ଫରେନସିକ୍ ପ୍ରମାଣର ସଠିକ୍ ସଂଗ୍ରହ ଓ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଦୋଷୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦଣ୍ଡ ଦେବା ସମ୍ଭବ ହେବ । ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ “ଆଇନ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ମିଳିତ ଶକ୍ତିରୁ କୌଣସି ଅପରାଧୀ ବଞ୍ଚି ପାରିବ ନାହିଁ ।”
ସମ୍ମିଳନୀରେ ଏନସିଆରବିର ନୂତନ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍—Abhigyan, CrPI, e-Prosecution 2.0 ଓ e-Forensics 2.0 ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀ ମାମଲାର ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ସମୟୋପଯୋଗୀ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ସରକାର ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛି ।
ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶର 17,840ଟି ପୁଲିସ ଥାନା CCTNS ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ 37 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଅପରାଧ ରେକର୍ଡ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ 1.29 କୋଟି ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ ରେକର୍ଡ, 9 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନାର୍କୋଟିକ୍ସ ଅପରାଧୀଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଓ ମାନବ ଚାଲାଣ ସମ୍ପର୍କିତ ବିପୁଳ ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଏହି ଡାଟାକୁ AI ଓ Machine Learning ସହାୟତାରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଗୁପ୍ତଚର ସୂଚନାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରେଡିକ୍ଟିଭ୍ ପୋଲିସିଂ, AI-ଆଧାରିତ ଅପରାଧ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅପରାଧୀ ନେଟୱାର୍କ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ। ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସମାପ୍ତ କରିବା।
