ଓଡ଼ିଶା: ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାକୁ ଜାତୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପରିଚିତ କରାଇଥିବା ବିଶିଷ୍ଟ ଗବେଷକ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି । ଜୁନ୍ 23, 2026ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନରେ ଆୟୋଜିତ ସିଭିଲ ଇନଭେଷ୍ଟିଚର ସମାରୋହରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି Droupadi Murmu ତାଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଥା, ଲୋକଗୀତ, ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଏବଂ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଆସୁଛନ୍ତି । ସେ ବିଶେଷକରି ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ଭାଷା ଓ ଲୋକସାହିତ୍ୟର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ନିଭାଇଛନ୍ତି ।
ସେ ମାତୃଭାଷା ଆଧାରିତ ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷା (Multilingual Education) ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଆଦିବାସୀ ଶିଶୁମାନେ ନିଜ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଲେ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ବୋଲି ସେ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରୟାସ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିବା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।
ଲୋକସାହିତ୍ୟ ଓ ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ସେ ଅନେକ ଗବେଷଣା ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଲୋକଜ୍ଞାନ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହେଉଛି ।
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ପାଇବା ପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମ୍ମାନ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳାକାର, ଗାୟକ, କଥକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ସମୁଦାୟଙ୍କର ସମ୍ମାନ। ଏହା ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଉତ୍ସାହର ସହ କାମ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବ ।
