ମକ୍କା, ୦୮ ଅଗଷ୍ଟ; ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲଗାତାର ବଢ଼ୁଥିବା ସାମରିକ ଓ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଘନଘଟା ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ତୁର୍କିଏ ଏକ ବଡ଼ ମିଳିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି। ୭ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ମକ୍କାରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଚୁକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତିନି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଓ ସାମୂହିକ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା।
ଚୁକ୍ତିର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ସାମୂହିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା। ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ତିନି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଉପରେ ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶ ସମେତ ସମଗ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଭାବେ ଗଣାଯିବ। ପାକିସ୍ତାନ ଓ ତୁର୍କିଏ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।
ଏହି ଚୁକ୍ତି ଏପରି ସମୟରେ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ରହିଛି। ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ଘନଘଟା, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ରିୟାଦ, ଇସ୍ଲାମାବାଦ ଓ ଅଙ୍କାରା ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଏକ ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ସାଉଦି ଆରବ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଘନିଷ୍ଠ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ୨୦୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ଏକ Strategic Mutual Defense Agreement ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ। ଏହାରେ ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଭାବେ ବିଚାର କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା।
ନୂଆ ତ୍ରୟପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତି ଏହି ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମନ୍ୱୟ, ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଓ ସାମୂହିକ ପ୍ରତିରୋଧ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ସାଉଦି ଆରବ-ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଭାରତ ସରକାର ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ନଜର ରଖିଥିବା କଥା ସଂସଦରେ କହିଛି। ଭାରତର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୨୦୨୬ ଜାନୁଆରୀରେ କହିଥିଲା ଯେ ଭାରତ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ତ ବିକାଶକୁ ନିରନ୍ତର ନଜରରେ ରଖୁଛି ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସୁରକ୍ଷା ସମୀକରଣରେ ନୂଆ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସଙ୍କେତ ଦେଇପାରେ। ତେବେ ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶ ବିରୋଧୀ ସାମରିକ ମେଣ୍ଟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଚୁକ୍ତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ମୋଟ ଉପରେ, ସାଉଦି ଆରବ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ତୁର୍କିଏର ଏହି ମିଳିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସ୍ଥିର ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ବିକାଶ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ତିନି ଦେଶର ସାମରିକ ସହଯୋଗ ସହିତ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସମୀକରଣକୁ କେତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ତାହା ଉପରେ ବିଶ୍ୱର ନଜର ରହିବ।
