ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୭ ଅଗଷ୍ଟ; ୮୦ତମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ‘ଦିମାଗୀ ନକ୍ସଲ’ ମନ୍ତବ୍ୟ ଏବେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ର ଭାଷଣରେ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସଶସ୍ତ୍ର ନକ୍ସଲବାଦ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିବାବେଳେ ନକ୍ସଲ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହ ଜଡ଼ିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ଠାରୁ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି। ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ସେ ‘ଦିମାଗୀ ନକ୍ସଲ’ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ପରେ କଂଗ୍ରେସର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ତଥା ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପି. ଚିଦମ୍ବରମ୍ ଏହାର ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ନିଜକୁ ‘ଦିମାଗୀ ନକ୍ସଲ’ କୁହାଯିବାରେ ଗର୍ବିତ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ବିଜେପି ଓ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ଶବ୍ଦଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ବଢ଼ିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ କିରେନ ରିଜିଜୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ Xରେ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ବ୍ୟାଖ୍ୟାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା—ମୋଦୀଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟକୁ କେବଳ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସମାନ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେ ବିଶେଷ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାମାନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଦିଆଯାଇନଥିଲା।
ରିଜିଜୁଙ୍କ ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ‘ଦିମାଗୀ ନକ୍ସଲ’ ଶବ୍ଦକୁ ଚାରିଟି ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ନକ୍ସଲବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା; ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ହିଂସା କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିରତାକୁ ବୈଚାରିକ ସମର୍ଥନ ଦେବା; ତୃତୀୟତଃ, ଦେଶର ସାମାଜିକ ଓ ଜାତୀୟ ଏକତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଭଳି ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ; ଏବଂ ଚତୁର୍ଥତଃ, ନକ୍ସଲ ହିଂସା ପାଇଁ ବୈଚାରିକ କିମ୍ବା ମାନସିକ ଭିତ୍ତି ତିଆରି କରିବା। ଏଠାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା—‘ଦିମାଗୀ ନକ୍ସଲ’ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନଗତ ଶ୍ରେଣୀ କିମ୍ବା ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧିର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅପରାଧ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ରାଜନୈତିକ ଶବ୍ଦବ୍ୟବହାର ଓ ଆଇନଗତ ଅଭିଯୋଗକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ବିବାଦର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ସରକାରକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ଓ ନକ୍ସଲ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ମଧ୍ୟରେ ସୀମା କେଉଁଠି? ଏହା ଏକ ରାଜନୈତିକ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ। ଉପଲବ୍ଧ ରିପୋର୍ଟରେ ବିରୋଧୀମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ଅସମ୍ମତି ଓ ସମାଲୋଚନାକୁ ଟ୍ୟାଗ୍ କରିବାର ପ୍ରୟାସ ବୋଲି ଆପତ୍ତି କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ, ସରକାରୀ ପକ୍ଷ ଏହାକୁ ସଶସ୍ତ୍ର ନକ୍ସଲବାଦରୁ ଅଲଗା ଏକ ବୈଚାରିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି।