ୱାଶିଂଟନ, ୨୧ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାର ଚାପ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛି । ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ସାମରିକ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ଆର୍ଥିକ ଚାପକୁ ମୁଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର କରିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି । ଅଗଷ୍ଟ ୨୦ରେ ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଜେରି ସଚିବ ସ୍କଟ୍ ବେସେଣ୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକା “ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ କଠୋର କଟକଣା” ଲାଗୁ କରିବ । ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ଇରାନ ଉପରେ ଚାଲୁଥିବା ନୌସେନା ଅବରୋଧକୁ ଯୋଡ଼ି ଚାପ ବଢ଼ାଇବା ଆମେରିକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ବେସେଣ୍ଟ କହିଛନ୍ତି ।
ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ସହାୟତା କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ଦେଶ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ପରିଣାମ ଭୋଗିବାର ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି । ବେସେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ସହ ବ୍ୟବସାୟ ଜାରି ରଖୁଥିବା ଦେଶ ଓ କମ୍ପାନୀ ବିରୋଧରେ ‘secondary sanctions’ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ଏଠାରେ ଚୀନ୍ର ଭୂମିକା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ୨୦୨୫ର Kpler ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଇରାନର ସମୁଦ୍ରପଥରେ ପଠାଯାଉଥିବା ତେଲର ୮୦%ରୁ ଅଧିକ ଚୀନ୍ କିଣିଥାଏ । ତେଣୁ ଇରାନର ତେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାକୁ ହେଲେ ବେଜିଂର ଭୂମିକା ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହୋଇପାରେ ।
କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ଆମେରିକାର ଏହି ଚାପ ରଣନୀତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିନାହିଁ । ଚୀନ୍ର ଦୂତାବାସ ମୁଖପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ କଟକଣା ଓ ଚାପ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜନୈତିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ଉଚିତ ।
ଆମେରିକା ପାଇଁ ସମସ୍ୟାଟି କେବଳ ଇରାନକୁ ଚାପ ଦେବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଚୀନ୍ର ବଡ଼ ତେଲ ଆମଦାନି ନେଟୱର୍କ ଉପରେ secondary sanctions ଲାଗୁ କଲେ ବେଜିଂର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆସିପାରେ । ରଏଟର୍ସ ଅନୁସାରେ, ଚୀନ୍ର ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ସ୍ୱାଧୀନ ରିଫାଇନର୍ମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ଆମେରିକା ପାଇଁ ଏକ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଆମେରିକା-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପର ସମସ୍ୟା ବଢ଼ାଇପାରେ ।
