ତେହେରାନ, ୨୫ ଅଗଷ୍ଟ; ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତୀବ୍ର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଘନଘଟା ଏବେ ଆର୍ଥିକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଅଗଷ୍ଟ ୨୪, ୨୦୨୬ରେ ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଜରି ବିଭାଗ ‘Operation Economic Outcast’ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଘୋଷଣା କରିଛି। ଟ୍ରେଜରି ସେକ୍ରେଟାରୀ ସ୍କଟ୍ ବେସେଣ୍ଟଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହା ଇରାନ ଓ ଏହାର ‘enablers’ ବିରୋଧରେ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ, ସରକାର-ସମନ୍ୱିତ ଆର୍ଥିକ ଅଭିଯାନ।
ଆମେରିକୀୟ ଟ୍ରେଜରି କହିଛି ଯେ ଏହି ଅଭିଯାନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଇରାନର ଆର୍ଥିକ ସଂଯୋଗକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଏବଂ ତାହାର ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆର୍ଥିକ ଲାଇଫଲାଇନ୍କୁ କାଟିବା। ଏଥିରେ ସାଙ୍କସନ୍ ଏଡ଼ାଇବାରେ ସହାୟତା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, କମ୍ପାନୀ ଓ ଆର୍ଥିକ ନେଟୱର୍କକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ରହିଛି। ଏହି ନୀତିର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ହେଉଛି ସେକେଣ୍ଡାରୀ ସାଙ୍କସନ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଅର୍ଥାତ୍ ଇରାନ ସହ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ତୃତୀୟ ଦେଶର କମ୍ପାନୀ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ପଦକ୍ଷେପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ। ବେସେଣ୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନକୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ସହାୟତା କରୁଥିବା ନେଟୱର୍କକୁ ଆମେରିକୀୟ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଏହି ରଣନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି।
ଇରାନ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆମେରିକୀୟ ସାଙ୍କସନ୍କୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ଆର୍ଥିକ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଆସୁଛି। ଅଗଷ୍ଟ ୭ରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାର OFAC ଇରାନୀୟ ‘shadow banking’ ନେଟୱର୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ନେଟୱର୍କ ବିରୋଧରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା। ଟ୍ରେଜରି ଅନୁସାରେ, ଏହି ନେଟୱର୍କ ଶତାଧିକ ମିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଅର୍ଥ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣରେ ସହାୟତା କରୁଥିଲା। ଜୁଲାଇରେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରେଜରି ବିଭାଗ ଇରାନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ବାବକ୍ ଜାନଜାନିଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ନେଟୱର୍କ ବିରୋଧରେ ଚାରିଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ନଅଟି ସଂସ୍ଥାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ଏହି ନେଟୱର୍କ ମାଲିକାନା ଲୁଚାଇବା, ରାଜସ୍ୱ ଲଣ୍ଡରିଂ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଅର୍ଥ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ତେଲ ଓ ଶକ୍ତି, ଜାହାଜ ପରିବହନ, ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି/ଡିଜିଟାଲ୍ ଆସେଟ୍ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଆମେରିକୀୟ ଚାପ ବଢ଼ିବାର ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି। ଆମେରିକା ଅଭିଯାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ଆର୍ଥିକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି; କିନ୍ତୁ ଏହା ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତିକୁ କେତେ ଦୂର ପ୍ରଭାବିତ କରିବ କିମ୍ବା ତେହରାନର ନୀତିରେ କେତେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ, ତାହା ଏବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
