ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରକୁ ନେଇ ଜାତିସଂଘରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ପରିଷଦ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବିପୁଳ ସମର୍ଥନରେ ପାସ୍ କରିଛି, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ମାନଚିତ୍ରରେ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଆକାରକୁ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଦେଖାଇବା। ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ୧୬୪ ଦେଶ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ଏକମାତ୍ର ଦେଶ ଭାବେ ବିରୋଧରେ ଭୋଟ ଦେଇଛି ଏବଂ ୬ ଦେଶ ଅବସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି Equal Earth cartographic projection। ଏହା ୨୦୧୮ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଏକ equal-area projection, ଯେଉଁଥିରେ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକର ପରସ୍ପରିକ ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଅନୁପାତରେ ଦେଖାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ, ବିଶେଷକରି ଟୋଗୋ ଆଗେଇ ନେଇଥିଲା ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନ୍ର ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା।
ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—ପୁରୁଣା ମାନଚିତ୍ରରେ ଆଫ୍ରିକା କାହିଁକି ଛୋଟ ଦେଖାଯାଏ? ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ Mercator Projection। ଫ୍ଲେମିଶ୍ କାର୍ଟୋଗ୍ରାଫର୍ ଜେରାର୍ଡସ୍ ମର୍କାଟର୍ ୧୫୬୯ରେ ଏହି projection ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା ଓ navigation ପାଇଁ ଏହା ବେଶ୍ ଉପଯୋଗୀ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ରର ଆକାର ତୁଳନାରେ ଏଥିରେ ବିକୃତି ରହିଛି। ବିଶେଷକରି ଭୂମଧ୍ୟରେଖାଠାରୁ ଦୂର ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟଧିକ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଆଫ୍ରିକା ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ଛୋଟ ଏବଂ ୟୁରୋପ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଓ ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, Mercator ମାନଚିତ୍ରରେ ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଆଫ୍ରିକା ପ୍ରାୟ ସମାନ ଆକାରର ଲାଗିପାରେ, ଯଦିଓ ପ୍ରକୃତରେ ଆଫ୍ରିକାର ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ର ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଗୁଣ ବଡ଼।
ତେବେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଅର୍ଥ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ କିମ୍ବା ଆଫ୍ରିକାର ପ୍ରକୃତ ଆକାର ବଦଳିଯିବ ନୁହେଁ। କେବଳ ମାନଚିତ୍ରରେ ତାହାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ବଦଳିବ। ନୂଆ projection ଆଫ୍ରିକା, ଲାଟିନ୍ ଆମେରିକା ଓ ଓସେନିଆ ପରି ଅଞ୍ଚଳକୁ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ଅଧିକ ବାସ୍ତବ ଆକାରରେ ଦେଖାଇବ। ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ କେବଳ ଭୌଗୋଳିକ ସଂଶୋଧନ ଭାବେ ଦେଖୁନାହାନ୍ତି। ଟୋଗୋର ବିଦେଶମନ୍ତ୍ରୀ ରବର୍ଟ ଡୁସିଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ମାନଚିତ୍ର ଶିକ୍ଷା, ଲୋକଙ୍କ କଳ୍ପନା ଓ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପର୍କିତ ଧାରଣାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ତେଣୁ ଭୌଗୋଳିକ ବିକୃତିକୁ କମାଇବା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱର ପ୍ରଶ୍ନ।
