ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସବୁଜ ଓ ପରିବେଶବନ୍ଧବ ସହର କରିବା ଦିଗରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାନଗର ନିଗମ (BMC) ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି। ଏହି ପ୍ରୟାସରେ କେବଳ ରାସ୍ତା ସଫେଇ ନୁହେଁ, ବରଂ ବର୍ଜ୍ୟରୁ ସମ୍ପଦ ସୃଷ୍ଟି, ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ପୁନଃବ୍ୟବହାର, ଗ୍ରୀନ୍ ୱେଷ୍ଟ ପ୍ରୋସେସିଂ ଏବଂ ସହରୀୟ ସବୁଜାୟନକୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଯାଉଛି।
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଉତ୍ପାଦିତ ପରିବା ଓ ଜୈବ ବର୍ଜ୍ୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରି Bio-CNG ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ BMC ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଛି। ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ବେଗୁନିଆ ଅଞ୍ଚଳର ଖୁଣ୍ଟବନ୍ଧାରେ ୧୫୦ ଟନ୍ ପ୍ରତିଦିନ କ୍ଷମତାର CBG ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଏଠାରୁ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୬,୦୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍-ଗ୍ରେଡ୍ Bio-CNG ଉତ୍ପାଦନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ଜୈବିକ ସାର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ହେବ।
BMC ଗ୍ରୀନ୍ ୱେଷ୍ଟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ଖୋଜୁଛି। ଭୁଆସୁଣିରେ ୨୦୦ TPD କ୍ଷମତାର ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ ସଲିଡ୍ ୱେଷ୍ଟ ପ୍ରୋସେସିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଗ୍ରୀନ୍ ୱେଷ୍ଟରୁ ଧୂଆଁବିହୀନ ଚାରକୋଲ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ୫୦ TPD ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଛି। ଏହି ଉତ୍ପାଦ କୋଇଲା, କାଠ ଓ LPGର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ସେହିପରି ପାଣ୍ଡ୍ରାରେ Construction and Demolition (C&D) Waste ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ପଳାଶୁଣୀରେ ଗ୍ରୀନ୍ ୱେଷ୍ଟ ପ୍ରୋସେସିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ BMC ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। C&D ବର୍ଜ୍ୟକୁ ପ୍ରୋସେସ୍ କରି ପେଭର୍ ବ୍ଲକ୍, ଡ୍ରେନ୍ ସ୍ଲାବ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।
ସହରର ସାନିଟେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ BMC ସାର୍ବଜନୀନ ଶୌଚାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ decentralized wastewater treatment ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଣୁଛି। ରେଳ ଷ୍ଟେସନ୍ ଓ ଜୟଦେବ ବିହାର ନିକଟରେ ଦୁଇଟି ୪୦ KLD କ୍ଷମତାର STP ଚାଲୁ ହୋଇଛି। ଚିକିତ୍ସିତ ଜଳକୁ ଡିସଇନଫେକ୍ସନ୍ ପରେ ହର୍ଟିକଲଚର୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ non-potable କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଯୋଜନା ରହିଛି। ସହରର ୩୦ଟି ସାର୍ବଜନୀନ ଶୌଚାଳୟରେ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏହା ସହିତ BMC ଟ୍ରାନ୍ସିଟ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ରେ ଲିଚେଟ୍ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଚାଲୁ କରିଛି। ୩୦ KLD କ୍ଷମତାର ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ଜ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣରୁ ସୃଷ୍ଟ ଦୂଷିତ ତରଳକୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ସହ ଅବଶିଷ୍ଟ sludgeରୁ ମାନ୍ୟୁର୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ BMC ୧,୦୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ଏଥିରେ ସାନିଟେସନ୍ ପାଇଁ ୧୮୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ legacy waste bio-mining ପାଇଁ ୨୪.୬୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ରଖାଯାଇଛି। ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ civic services ପାଇଁ ମୋଟ ୨୩୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ସହରକୁ ଅଧିକ ସବୁଜ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି। ୨୦୨୬ର Van Mahotsav କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ BMC ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଚାରା ରୋପଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
ସହର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅଭିଯାନରେ ନାଗରିକଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନିକଟରେ BMC ମେୟର ପୋଷା କୁକୁରକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଖୋଲାରେ ମଳତ୍ୟାଗ କରାଇବା ବିରୋଧରେ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପର ସତର୍କବାଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ BMCର ୨୦୨୩ର draft pet bylaw ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରକାରୀ ଅନୁମୋଦନ ଅପେକ୍ଷାରେ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ଆଗାମୀଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର କରିବାରେ କେବଳ ନୂଆ ପ୍ଲାଣ୍ଟ କିମ୍ବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ। ଘରୁ ବର୍ଜ୍ୟ ପୃଥକୀକରଣ, ନିୟମିତ ସଂଗ୍ରହ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କେନ୍ଦ୍ରର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ସହଯୋଗ ଏହି ପ୍ରୟାସର ସଫଳତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ। ନିକଟର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ସହରର ପ୍ରାୟ ୪୦% ଘରୋଇ hazardous sanitary waste ଅନ୍ୟ ବର୍ଜ୍ୟ ସହ ମିଶି ଆସୁଛି। ତେଣୁ source segregation ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ସଂହାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର କରିବାରେ କେବଳ ନୂଆ ପ୍ଲାଣ୍ଟ କିମ୍ବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ। ଘରୁ ବର୍ଜ୍ୟ ପୃଥକୀକରଣ, ନିୟମିତ ସଂଗ୍ରହ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କେନ୍ଦ୍ରର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ସହଯୋଗ ଏହି ପ୍ରୟାସର ସଫଳତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ। ନିକଟର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ସହରର ପ୍ରାୟ ୪୦% ଘରୋଇ hazardous sanitary waste ଅନ୍ୟ ବର୍ଜ୍ୟ ସହ ମିଶି ଆସୁଛି। ତେଣୁ source segregation ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
