ଆଟଲାଣ୍ଟା, ଅକ୍ଟୋବର ୩୧; ବିଶ୍ୱରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ, ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ବିଭିନ୍ନ ବାଧାକୁ ନେଇ G20 ମଞ୍ଚରେ ଭାରତ ନିଜର ଦୃଢ଼ ମତ ରଖିଛି। ଆମେରିକାର ଆଟଲାଣ୍ଟାଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ G20 ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବୈଠକର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ଲେନାରୀରେ ଭାରତର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଅକ୍ଟୋବର ୩୦ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ କେବଳ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉନାହିଁ। ବରଂ ଯୋଗାଣରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା, ବାଧା, ଅତ୍ୟଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ପହଞ୍ଚିବାରେ ଅସୁବିଧା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
ଜୟଶଙ୍କର ନିଜ ଅଭିଭାଷଣରେ ଶକ୍ତି ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ହେଉଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ଏକ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଏପରି ଆକ୍ରମଣ ଶକ୍ତି ଦରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ବଢ଼ାଇବା ସହ ବିଶ୍ୱ ବଜାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଏହା ସହିତ ଆର୍ଥିକ କଟକଣା, ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥରେ ବାଧା ଯୋଗୁଁ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ବାରମ୍ବାର ବିକୃତି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଆବୃତ୍ତି, ଜଟିଳତା ଓ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ୁଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।
ବିଶେଷକରି ନିମ୍ନ ଆୟକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଭାରତ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଶକ୍ତି ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଓ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଆର୍ଥିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରନ୍ତି। ଜୟଶଙ୍କର ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିବା ଭିନ୍ନ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଚୟନଭିତ୍ତିକ ଛାଡ଼କୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ସେ ନିଜ ଉକ୍ତିରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶର ନାମ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କଟକଣାର ବିବରଣୀ ଦେଇନାହାନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ପରସ୍ପର ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଶକ୍ତି ବଜାରର ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟା ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ବୋଲି ସେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି।
ଭାରତର ଘରୋଇ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଲୋଚନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ରହିଥିଲା। ଜୟଶଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶର ସ୍ୱଚ୍ଛ ରନ୍ଧନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ LPGର ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଓ ନିୟମିତ ଯୋଗାଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ର ଯୋଗାଣରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ସାଧାରଣ ପରିବାର, ବିଶେଷକରି ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ତେଣୁ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଧନର ଉପଲବ୍ଧତା ଓ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ।
ଏହି ଅବସରରେ ଭାରତର ଜାତୀୟ ଜଟିଳ ଖଣିଜ ମିଶନ ବା National Critical Mineral Mission ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଜୟଶଙ୍କର ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି। ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଅନୁସନ୍ଧାନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତୋଳନ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଓ ପୁନଃଚକ୍ରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ଏହି ମିଶନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରତ G20 ସ୍ତରରେ ଏକ Critical Minerals Circularity Initiative ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଜଟିଳ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ପୁନଃବ୍ୟବହାର, ପୁନଃଚକ୍ରଣ ଓ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।
ବୈଠକରେ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶ ଓ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି। ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ, କ୍ଷୁଦ୍ର ମଡ୍ୟୁଲାର ପରମାଣୁ ରିଆକ୍ଟର (SMR), ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଓ ଜୈବ ଇନ୍ଧନ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା, ନିବେଶ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିକାଶକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ G20 ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଜୟଶଙ୍କର ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରକୁ ଖୋଲା, ସ୍ଥିର ଓ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ରଖିବା ପାଇଁ G20 ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନେତୃତ୍ୱ ନେବାକୁ ହେବ।
