ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇ କହିଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ପାସପୋର୍ଟ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ଭ୍ରମଣ ଦଲିଲ (Travel Document) ଏବଂ ଏହାକୁ ନାଗରିକତାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ । ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ 14ତମ ‘ପାସପୋର୍ଟ ସେବା ଦିବସ’ ଅବସରରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
MEA ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପାସପୋର୍ଟର ପ୍ରାଥମିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କୁ ବିଦେଶ ଯାତ୍ରା ସୁବିଧା ଦେବା ଏବଂ ବିଦେଶରେ ସେମାନଙ୍କର ପରିଚୟ ଓ ଜାତୀୟତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା । ଯଦିଓ ପାସପୋର୍ଟ ଜାରି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବହୁ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା କଠୋର ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ, ତଥାପି ଏହା ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ନୁହେଁ ।
ଏହି ବୟାନ ପରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଓ ରାଜନୈତିକ ମହଳରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି । ଅନେକ ବିରୋଧୀ ନେତା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ପାସପୋର୍ଟ ନାଗରିକତାର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, ତେବେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ କେଉଁ ଦଲିଲ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣ କରିବେ ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଭାରତରେ ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ସାର୍ବଜନୀନ ଦଲିଲ ନାହିଁ । ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣପତ୍ର (Citizenship Certificate), ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ନାଗରିକତା ପଞ୍ଜୀକରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରାକୃତିକୀକରଣ (Naturalisation) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦଲିଲ ଆଇନଗତ ଭାବେ ନାଗରିକତା ସ୍ଥାପନରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ । ଆଧାର, ଭୋଟର ପରିଚୟପତ୍ର, ପ୍ୟାନ୍ କାର୍ଡ କିମ୍ବା ଡ୍ରାଇଭିଂ ଲାଇସେନ୍ସ ମଧ୍ୟ ନାଗରିକତାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ ।
ଏହି ଘୋଷଣା ସହିତ MEA ଦେଶରେ ଚିପ୍-ଆଧାରିତ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିସ୍ତାର ଓ ପାସପୋର୍ଟ ସେବାର ଦ୍ରୁତୀକରଣ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଛି ।
