ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ ୨୦୨୬ : ଆଲର୍ଜିକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତୁ, ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ, ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହନ୍ତୁ

ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୮ ତାରିଖରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ (World Allergy Day) ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିବସର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆଲର୍ଜି ସମ୍ପର୍କରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା, ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଜ୍ଞାନ ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ସମୟୋପଯୋଗୀ ଚିକିତ୍ସା ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା। ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀ, ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣ, ପରିବେଶର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସରେ ଆସୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଆଲର୍ଜି ଏବେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଏକ ସାଧାରଣ କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ପୃଥିବୀର କୋଟି କୋଟି ଲୋକ କୌଣସି ନା କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆଲର୍ଜିରେ ପୀଡ଼ିତ। ଶିଶୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେକୌଣସି ବୟସର ବ୍ୟକ୍ତି ଆଲର୍ଜିର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା କେବଳ ଛିଙ୍କ କିମ୍ବା ଚର୍ମରେ ରାଶ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ, ଆଉ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ଆସ୍ଥମା କିମ୍ବା ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଆନାଫାଇଲାକ୍ସିସ୍ (Anaphylaxis) ଭଳି ଗୁରୁତର ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

ଆମ ଶରୀରରେ ଥିବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ (Immune System) ସାଧାରଣତଃ ଭାଇରସ, ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷତିକାରକ ଜୀବାଣୁଠାରୁ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ କେତେକ ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଧୂଳି, ପୋଲେନ୍, ଦୁଗ୍ଧ, ବାଦାମ, ଅଣ୍ଡା, ସମୁଦ୍ରଜାତ ଖାଦ୍ୟ, ଔଷଧ କିମ୍ବା ପୋଷା ପ୍ରାଣୀର ଲୋମ ଭଳି ସାଧାରଣ ପଦାର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି ଭାବି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ। ଏହି ଅସାମାନ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଆଲର୍ଜି କୁହାଯାଏ।

ଆଲର୍ଜି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ ଆଲର୍ଜେନ୍ (Allergen) କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଶରୀର ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ ନାହିଁ। ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଗୁରୁତର ଆଲର୍ଜିର କାରଣ ହୋଇପାରେ।

ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଆଲର୍ଜି ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ହାରରେ ବଢ଼ିଛି। ଏହାର ପଛରେ ଅନେକ କାରଣ ରହିଛି। ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଶିଳ୍ପାୟନ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥର ବ୍ୟବହାର, ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି, ଅତ୍ୟଧିକ ପରିଷ୍କାର ପରିବେଶରେ ରହିବା, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଜୀବନଶୈଳୀର ଅସନ୍ତୁଳନ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ଗବେଷକମାନେ ମନେ କରନ୍ତି।

ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୂଳି, ଧୂଆଁ, ଯାନବାହନର ନିର୍ଗମନ ଏବଂ ଘର ଭିତରର ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ଶ୍ୱାସଜନିତ ଆଲର୍ଜି ବେଶି ଦେଖାଯାଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ଓ ଚର୍ମ ଆଲର୍ଜିର ହାର ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଛି।

ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଶୈଳୀ ଆଲର୍ଜିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଅସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ, ନିଦ୍ରାର ଅଭାବ, ଅତ୍ୟଧିକ ମାନସିକ ଚାପ, ବ୍ୟାୟାମର ଅଭାବ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷିତ ପରିବେଶରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବା ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତି, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ନିଅନ୍ତି ଓ ପରିଷ୍କାର ପରିବେଶରେ ରହନ୍ତି, ତେବେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଲର୍ଜିର ପ୍ରଭାବକୁ କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିପାରେ। ଯଦିଓ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଲର୍ଜିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର କରେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଲକ୍ଷଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଏ।

୨୦୨୬ରେ ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସର ପ୍ରମୁଖ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି—ସଚେତନତା, ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ, ସଠିକ୍ ନିଦାନ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲର୍ଜିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା। ଆଲର୍ଜିକୁ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ବୋଲି ଅବହେଳା ନକରି ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା, ଟ୍ରିଗରଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ପରିବାରକୁ ସଚେତନ କରିବା ଏହି ଦିବସର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ଏହି ଦିବସ ଆମକୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଶିଖାଏ ଯେ, ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଓ ସୁସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ ଅନୁସରଣ କରି ଏକ ସାଧାରଣ ଓ ସକ୍ରିୟ ଜୀବନ ବ୍ୟତୀତ କରାଯାଇପାରେ।

ଆଲର୍ଜି ଏକମାତ୍ର ରୋଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶରୀରର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ (Immune System) ଦ୍ୱାରା କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଅସାମାନ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା। ଏହି ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲର୍ଜେନ୍ (Allergens) କୁହାଯାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଶରୀର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ, ସେମାନଙ୍କଠାରେ ଏହା ଛିଙ୍କ, ରାଶ୍, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ଆଖି କୁଣ୍ଡେଇବା କିମ୍ବା ଗୁରୁତର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଆନାଫାଇଲାକ୍ସିସ୍ (Anaphylaxis) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଟାଇପାରେ। ତେଣୁ ଆଲର୍ଜିର ପ୍ରକୃତିକୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ଏହାର କାରଣ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀର ଏକ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଂଶ।

ଆଲର୍ଜିର ଅନେକ ପ୍ରକାର ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଥିବା ହେଉଛି ଶ୍ୱାସଜନିତ ଆଲର୍ଜି (Respiratory Allergy)। ଧୂଳିକଣା, ଫୁଲର ପରାଗ (Pollen), ଘରର ଡଷ୍ଟ ମାଇଟ୍ସ, ଫଙ୍ଗସ୍, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଧୂଆଁ ଏବଂ ପୋଷା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଲୋମ ଏହି ଆଲର୍ଜିର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ଛିଙ୍କ ହେବା, ନାକରୁ ପାଣି ବାହାରିବା, ନାକ ବନ୍ଦ ହେବା, ଆଖି ଲାଲ ହେବା, କାଶ ଏବଂ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ। ଯେଉଁମାନଙ୍କର ପୂର୍ବରୁ ଆସ୍ଥମା ରହିଛି, ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଆଲର୍ଜି ରୋଗକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିପାରେ।

ଆଜିକାଲି ଖାଦ୍ୟ ଆଲର୍ଜି (Food Allergy) ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ହାରରେ ବଢ଼ୁଛି। ବିଶେଷକରି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଗ୍ଧ, ଅଣ୍ଡା, ସୋୟା, ଗହମ, ବାଦାମ, ଚିନାବାଦାମ, ମାଛ ଓ ସମୁଦ୍ରଜାତ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଲର୍ଜି ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପରେ କେତେକ ଲୋକଙ୍କର ଚର୍ମରେ ରାଶ୍, କୁଣ୍ଡେଇବା, ଠୋଠ ଫୁଲିଯିବା, ପେଟବେଦନା, ବାନ୍ତି କିମ୍ବା ଡାଇରିଆ ହୋଇପାରେ। କେତେକ ଗୁରୁତର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତ୍ୟଳ୍ପ ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ଆଲର୍ଜିକ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରି ଜରୁରୀ ଚିକିତ୍ସାର ଆବଶ୍ୟକତା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଚର୍ମ ଆଲର୍ଜି (Skin Allergy) ମଧ୍ୟ ବହୁଳ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ସାବୁନ, ସୁଗନ୍ଧି, କସମେଟିକ୍ସ, ଡିଟରଜେଣ୍ଟ, ନିକେଲ୍ ଥିବା ଗହଣା, ରବର କିମ୍ବା କୀଟପତଙ୍ଗ କାମୁଡ଼ା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଆଲର୍ଜି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଚର୍ମ ଲାଲ ହୋଇଯିବା, କୁଣ୍ଡେଇବା, ରାଶ୍ ବାହାରିବା, ଫୁଲିଯିବା କିମ୍ବା ଏକଜିମା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ। ସେହିପରି କେତେକ ଔଷଧ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଶରୀର ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇପାରେ। କିଛି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍, ବେଦନାନାଶକ ଔଷଧ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଔଷଧର ଉପାଦାନ ଶରୀରରେ ଆଲର୍ଜି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଏହିପରି ସ୍ଥିତିରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା କୌଣସି ଔଷଧ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଆଲର୍ଜି ହେବାର ପଛରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ କାରଣ ନଥାଏ। ବଂଶାନୁକ୍ରମ (Genetics) ଏଥିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରକ। ଯଦି ପରିବାରରେ ପିତା, ମାତା କିମ୍ବା ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲର୍ଜି ରହିଛି, ତେବେ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଥାଏ। ଏହା ସହିତ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଯାନବାହନର ଧୂଆଁ, ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ପ୍ରଦୂଷିତ ପରିବେଶ, ଘର ଭିତରର ଧୂଳି, ଫଙ୍ଗସ୍, ଆର୍ଦ୍ର କାନ୍ଥ ଓ ପୋଷା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଲୋମ ଆଲର୍ଜିକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ପୋଲେନ୍‌ର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଋତୁକାଳୀନ ଆଲର୍ଜି ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଛି।

ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଜୀବନଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣକୁ ଗୁରୁତର କରିପାରେ। ଧୂମପାନ, ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ୍ୟପାନ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଙ୍କ ଫୁଡ୍‌ର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମର ଅଭାବ, ଅନିୟମିତ ନିଦ୍ରା ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ମାନସିକ ଚାପ ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଫଳରେ ଆଲର୍ଜେନ୍ ପ୍ରତି ଶରୀରର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଧିକ ତୀବ୍ର ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପରିବେଶ ଆଲର୍ଜି ପରିଚାଳନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ନାହିଁ। କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖରେ ବାରମ୍ବାର ଛିଙ୍କ, ନାକରୁ ପାଣି ବାହାରିବା, ଆଖି କୁଣ୍ଡେଇବା ଓ ଚର୍ମରେ ରାଶ୍ ଦେଖାଯାଏ। ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାଶ, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ମୁହଁ କିମ୍ବା ଠୋଠ ଫୁଲିଯିବା, ପେଟବେଦନା, ବାନ୍ତି କିମ୍ବା ଡାଇରିଆ ହୋଇପାରେ। ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଆନାଫାଇଲାକ୍ସିସ୍ (Anaphylaxis) ହୋଇପାରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଗଳା ଫୁଲିଯିବା, ହଠାତ୍ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା, ରକ୍ତଚାପ କମିଯିବା, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା କିମ୍ବା ଅଚେତ ହୋଇଯିବା ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହା ଏକ ଜରୁରୀ ଚିକିତ୍ସାଗତ ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଆଲର୍ଜିର କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ଥାଏ। ବିଶେଷକରି ଶିଶୁ, ଆସ୍ଥମା ରୋଗୀ, ପରିବାରରେ ଆଲର୍ଜିର ଇତିହାସ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ପ୍ରଦୂଷିତ ସହରରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଲୋକ, ରାସାୟନିକ କାରଖାନାରେ କାମ କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଧୂମପାନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ। ତେଣୁ ଏହି ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ସହ ପରିବେଶ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସଚେତନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ସଠିକ୍ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଆଲର୍ଜିର କାରଣ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଜରୁରୀ। ଏଥିପାଇଁ ଡାକ୍ତର ରୋଗୀଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ, ପରିବାରିକ ଇତିହାସ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଶୈଳୀ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ତଥ୍ୟ ନେଇଥାନ୍ତି। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସ୍କିନ୍ ପ୍ରିକ୍ ଟେଷ୍ଟ (Skin Prick Test), ରକ୍ତରେ IgE ଆଣ୍ଟିବଡି ପରୀକ୍ଷା, କିମ୍ବା ଏଲିମିନେସନ୍ ଡାଏଟ୍ (Elimination Diet) ପରି ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ। ଏହି ପରୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ଆଲର୍ଜି ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ସେହି ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।

ଆଲର୍ଜିକୁ ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ଚର୍ମ ସମସ୍ୟା ଭାବି ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସମୟରେ ନିଦାନ ଓ ସଠିକ୍ ଚିକିତ୍ସା ନହେଲେ ଏହା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଆସ୍ଥମା, ସାଇନସାଇଟିସ୍, ଏକଜିମା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତର ଜଟିଳତାର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ ୨୦୨୬ ଆମକୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥାଏ ଯେ, ଲକ୍ଷଣକୁ କେବେବି ହାଲୁକା ଭାବରେ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସଠିକ୍ ସମୟରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା, ଆଲର୍ଜେନ୍‌କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅପନାଇବା ହିଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ସୁରକ୍ଷାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ।

ଆଲର୍ଜିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିକିତ୍ସା ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ଭବ ନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଠିକ୍ ଜୀବନଶୈଳୀ, ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ଏବଂ ସଚେତନ ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରେ। ଆଲର୍ଜିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣକୁ ଏଡ଼ାଇବା ସହିତ ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ରଖିବା ଏହାର ପରିଚାଳନାର ମୂଳମନ୍ତ୍ର। ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ ୨୦୨୬ର ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଏହାହିଁ ଯେ, ଔଷଧ ସହିତ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ଅପନାଇଲେ ଆଲର୍ଜି ସହ ସୁସ୍ଥ ଓ ସକ୍ରିୟ ଜୀବନ ବିତାଇବା ସମ୍ଭବ।

ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ଆଲର୍ଜି ପରିଚାଳନାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଏ। ତାଜା ଫଳ, ସବୁଜ ପନିପରିବା, ଡାଲି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ୟ, ଡାଲିଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱରେ ଭରପୂର ଖାଦ୍ୟ ଶରୀରକୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଭିଟାମିନ୍, ଖଣିଜ ଲବଣ ଓ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡେଣ୍ଟ ଯୋଗାଇଥାଏ। ବିଶେଷକରି ଭିଟାମିନ୍–ସି ଯୁକ୍ତ ଫଳ, ଯଥା କମଳା, ଆମଳା, ଲେମ୍ବୁ ଓ ପିଜୁଳି ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତାକୁ ସହାୟତା କରିଥାଏ। ତେବେ ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫଳ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଲର୍ଜି ଥାଏ, ସେହି ଖାଦ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ସହ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ପୁଷ୍ଟିବିଦଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ବିକଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ବାଛିବା ଉଚିତ।

ଆଲର୍ଜି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ (Processed Foods), ଅତ୍ୟଧିକ ତେଲ ଓ ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, କୃତ୍ରିମ ରଙ୍ଗ, ଫ୍ଲେଭର ଓ ପ୍ରିଜର୍ଭେଟିଭ୍ ଥିବା ପ୍ୟାକେଟ୍ ଖାଦ୍ୟକୁ ସମ୍ଭବ ହେଲେ କମ୍ ଖାଇବା ଉଚିତ। କେତେକ ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ। ଘରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସତେଜ ଖାଦ୍ୟ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ପିଇବା ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଶରୀରର ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଉପକାରୀ। ଖାଦ୍ୟ କିଣିବା ବେଳେ ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ ଥିବା Food Label ପଢ଼ିବା ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ, କାରଣ ଅନେକ ସମୟରେ ଆଲର୍ଜି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଉପାଦାନ ଲେବେଲ୍‌ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଥାଏ।

ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ପରିଚାଳନାରେ ସକାରାତ୍ମକ ଭୂମିକା ନିଭାଏ। ପ୍ରତିଦିନ ୩୦ରୁ ୪୫ ମିନିଟ୍ ହାଟିବା, ହାଲୁକା ଦୌଡ଼, ସାଇକେଲ୍ ଚଳାଇବା କିମ୍ବା ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରିବା ଫୁସଫୁସର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇଥାଏ ଏବଂ ଶରୀରକୁ ସକ୍ରିୟ ରଖିଥାଏ। ତେବେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବ୍ୟାୟାମ ସମୟରେ ଆସ୍ଥମା କିମ୍ବା ଶ୍ୱାସଜନିତ ଆଲର୍ଜି ବଢ଼ିଯାଏ, ସେମାନେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ବ୍ୟାୟାମର ପ୍ରକାର ଓ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଦୂଷଣ ଅଧିକ ଥିବା ସମୟରେ ବାହାରେ ବ୍ୟାୟାମ ନ କରି ସକାଳ ବେଳେ କିମ୍ବା ଘର ଭିତରେ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ।

ଯୋଗ ଏବଂ ପ୍ରାଣାୟାମ ଆଲର୍ଜି ଥିବା ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ଅନୁଲୋମ-ବିଲୋମ, ଭ୍ରାମରୀ ଓ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଅଭ୍ୟାସ ଫୁସଫୁସର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସୁଧାରିବା ସହ ମାନସିକ ଚାପ କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ତଥାପି ଏହା ଔଷଧର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ। ବିଶେଷକରି ଆସ୍ଥମା କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ଶ୍ୱାସଜନିତ ଆଲର୍ଜି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଘରୋଇ ପରିବେଶକୁ ପରିଷ୍କାର ଓ ଧୂଳିମୁକ୍ତ ରଖିବା ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିରୋଧର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ। ବିଛଣାର ଚାଦର, ତକିଆ କଭର୍ ଓ କମ୍ବଳକୁ ନିୟମିତ ଗରମ ପାଣିରେ ଧୋଇବା, ଘରର ଧୂଳି ସଫା କରିବା, ଆର୍ଦ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଫଙ୍ଗସ୍ ହେବାକୁ ନ ଦେବା ଏବଂ ଘରରେ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ଠିକ୍ ରଖିବା ଦରକାର। ଧୂଳି ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ସଫା କରିବା ସମୟରେ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବା ଭଲ। ଯଦି ପୋଷା ପ୍ରାଣୀର ଲୋମରୁ ଆଲର୍ଜି ଥାଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶୋଇବା ଘରକୁ ନ ଆଣିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସଫାସୁଥାକୁ ନିୟମିତ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ଆଲର୍ଜିର ପ୍ରକୋପ ବଢ଼ିବା ସାଧାରଣ କଥା। ବସନ୍ତ ଓ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପୋଲେନ୍, ଫଙ୍ଗସ୍ ଏବଂ ବାୟୁରେ ଭାସୁଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ କଣିକା ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ବାହାରକୁ ଯିବାବେଳେ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବା, ଘରକୁ ଫେରି ମୁହଁ ଓ ହାତ ଧୋଇବା, ପ୍ରୟୋଜନ ହେଲେ ସ୍ନାନ କରିବା ଏବଂ ବାହାରର ପୋଷାକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଆଲର୍ଜିର ସମ୍ଭାବନା କମାଇପାରେ। ଯେଉଁଦିନ ବାୟୁରେ ପୋଲେନ୍‌ର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ଥାଏ, ସେହିଦିନ ଅନାବଶ୍ୟକ ବାହାରକୁ ଯିବାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ।

ଆଲର୍ଜି ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ନିୟମିତ ୭ରୁ ୮ ଘଣ୍ଟା ନିଦ୍ରା ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖିଥାଏ। ଅନ୍ୟପଟେ ଦୀର୍ଘସମୟ ଧରି ମାନସିକ ଚାପ, ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ଉଦ୍ବେଗ ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇପାରେ। ତେଣୁ ଧ୍ୟାନ (Meditation), ପରିବାର ସହ ସମୟ ବିତାଇବା, ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ନିଜ ପସନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମୟ ଦେବା ମାନସିକ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।

ଅନେକ ଲୋକ ସାମାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ନିଜେ ଔଷଧ ଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଦିଅନ୍ତି, ଯାହା ସବୁବେଳେ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। ଆଲର୍ଜିର ପ୍ରକାର ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ଔଷଧର ଆବଶ୍ୟକତା ଭିନ୍ନ ହୁଏ। ତେଣୁ ବାରମ୍ବାର ଆଲର୍ଜି ହେଉଥିଲେ କିମ୍ବା ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ଚର୍ମରେ ତୀବ୍ର ରାଶ୍, ମୁହଁ କିମ୍ବା ଗଳା ଫୁଲିଯିବା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଖାଦ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଘର ବାହାରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ସମୟରେ ଅଧିକ ସଚେତନ ରହିବା ଦରକାର। ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ଡର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେଥିରେ କେଉଁ କେଉଁ ଉପାଦାନ ରହିଛି ତାହା ଜାଣିନେବା ଭଲ। ଯଦି କୌଣସି ଗୁରୁତର ଖାଦ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ରହିଛି, ତେବେ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ, ବିଦ୍ୟାଳୟ, କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳ କିମ୍ବା ସହଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସେଥି ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଇ ରଖିବା ଜରୁରୀ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସଠିକ୍ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ।

ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀର ଅର୍ଥ କେବଳ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା କିମ୍ବା ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ଶରୀରକୁ ବୁଝିବା, ଆଲର୍ଜି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା କାରଣକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସେଥିରୁ ଦୂରେ ରହିବା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ। ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଠିକ୍ ସଚେତନତା, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସକ୍ରିୟ, ସୁସ୍ଥ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ଜୀବନ ବିତାଇପାରିବେ।

ଆଲର୍ଜିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରୋକିବା ସବୁବେଳେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଂଶାନୁକ୍ରମ, ପରିବେଶ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରଣାଳୀ ସହ ଜଡ଼ିତ। ତଥାପି ସଚେତନତା, ସମୟୋପଯୋଗୀ ନିଦାନ, ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲର୍ଜିର ପ୍ରଭାବକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ କମାଇହେବ। ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ ୨୦୨୬ର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି—“ପ୍ରତିରୋଧ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁରକ୍ଷା”। ଅର୍ଥାତ୍ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଆଲର୍ଜି ହୁଏ ତାହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଏଡ଼ାଇବା, ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅପନାଇବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଚିକିତ୍ସା ନେବା ହିଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ସମାଧାନ।

ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିରୋଧର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ନିଜର ଆଲର୍ଜେନ୍ କିମ୍ବା ଟ୍ରିଗରକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା। ଯଦି କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫୁଲର ପରାଗ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ପରେ, ଧୂଳିଭରା ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ପରେ କିମ୍ବା ପୋଷା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଲୋମ ନିକଟକୁ ଆସିବା ପରେ ବାରମ୍ବାର ଏକାପ୍ରକାରର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ସେହି କାରଣକୁ ଏଡ଼ାଇବା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉପାୟ। ଏହା ପାଇଁ ଆଲର୍ଜି ଡାଏରୀ ରଖିବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ, ଯେଉଁଥିରେ କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲା ତାହା ଲେଖି ରଖାଯାଏ। ଏହି ସୂଚନା ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ନିଦାନରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ଆଲର୍ଜି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ସାଧାରଣ ଆଲର୍ଜିରେ ଡାକ୍ତର ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ୍ ଔଷଧ, ନାକ ପାଇଁ ସ୍ପ୍ରେ, ଆଖି ପାଇଁ ଡ୍ରପ୍ କିମ୍ବା ପ୍ରୟୋଜନ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ଦେଇପାରନ୍ତି। ଶ୍ୱାସଜନିତ ଆଲର୍ଜି କିମ୍ବା ଆସ୍ଥମା ଥିଲେ ଇନହେଲର୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଔଷଧର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିପାରେ। କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆଲର୍ଜେନ୍ ଇମ୍ୟୁନୋଥେରାପି (Allergen Immunotherapy) ଦୀର୍ଘମିଆଦି ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଶରୀରକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଲର୍ଜେନ୍ ପ୍ରତି ସହନଶୀଳ କରାଯାଏ। ତେବେ ଏହି ଚିକିତ୍ସା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ପରେ ହିଁ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ଅନେକ ଲୋକ ଘରୋଇ ଉପଚାର କିମ୍ବା ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ମିଳୁଥିବା ଅପ୍ରମାଣିତ ପରାମର୍ଶ ଉପରେ ଭରସା କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର ଆଲର୍ଜିରେ କେବଳ ଘରୋଇ ଉପଚାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ବିପଦଜନକ ହୋଇପାରେ। ହଳଦୀ, ଅଦା କିମ୍ବା ମହୁ ପରି କେତେକ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆରାମଦାୟକ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଲର୍ଜିର ଚିକିତ୍ସା ନୁହେଁ। ବରଂ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଏହି ଉପାଦାନ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ଥାଇପାରେ। ତେଣୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଶିଶୁମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଲର୍ଜି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ପରିଚାଳନା କରିବା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ନିଜର ସମସ୍ୟା ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଅଭିଭାବକମାନେ ସତର୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। କୌଣସି ନୂଆ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପରେ ରାଶ୍, ବାନ୍ତି, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର ଛିଙ୍କ ଦେଖାଦେଲେ ଶିଶୁରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ଦରକାର। ସ୍କୁଲକୁ ଯାଉଥିବା ପିଲାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍କୁଲ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁର ଆଲର୍ଜି ବିଷୟରେ ଜଣାଇ ରଖିବା ଉଚିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସଠିକ୍ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ।

ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଦରକାର। ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତା ଓ ଫୁସଫୁସର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣ ଅନ୍ୟ ରୋଗ ସହ ମିଶିଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ଔଷଧର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ଓ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ସତର୍କତା ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକ।

ଆଲର୍ଜି ସମ୍ପର୍କରେ ସମାଜରେ ଅନେକ ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି। ଅନେକେ ଭାବନ୍ତି ଆଲର୍ଜି କେବଳ ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଖାଦ୍ୟ, ଔଷଧ, ଧୂଳି କିମ୍ବା ପୋଷା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଲୋମ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷସାରା ଆଲର୍ଜି ହୋଇପାରେ। କେହି କେହି ଭାବନ୍ତି ବାରମ୍ବାର ଆଲର୍ଜି ହେଲେ ଶରୀର ନିଜେ ଠିକ୍ ହୋଇଯିବ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଠିକ୍ ଚିକିତ୍ସା ନ ହେଲେ ଏହା ଆସ୍ଥମା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ। ଆଉ ଏକ ସାଧାରଣ ଭ୍ରାନ୍ତି ହେଉଛି ଆଲର୍ଜି ସଂକ୍ରାମକ। ବାସ୍ତବରେ ଆଲର୍ଜି କୌଣସି ଛୁଆଁଚ ରୋଗ ନୁହେଁ ଏବଂ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାପେ ନାହିଁ।

ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ସହଜରେ ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସବୁ ସୂଚନା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବେ ସଠିକ୍ ହୋଇନଥାଏ। ତେଣୁ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆର ପରାମର୍ଶ କିମ୍ବା ଅପ୍ରମାଣିତ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଲର୍ଜି ବିଶେଷଜ୍ଞ କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ସବୁଠାରୁ ଉଚିତ। ସଠିକ୍ ନିଦାନ, ନିୟମିତ ଫଲୋଅପ୍ ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲେ ଆଲର୍ଜି ସହ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଓ ସକ୍ରିୟ ଜୀବନ ବିତାଇବା ସମ୍ଭବ।

ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ ୨୦୨୬ ଆମକୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥାଏ ଯେ, ଆଲର୍ଜିକୁ ଭୟ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାକୁ ବୁଝିବା, ସଚେତନ ରହିବା ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସଠିକ୍ ସୂଚନା, ସୁସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ସମୟୋପଯୋଗୀ ଚିକିତ୍ସା ହିଁ ଆଲର୍ଜି ମୁକାବିଲାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଆଲର୍ଜି କେବଳ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ସହରୀକରଣ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବଦଳୁଥିବା ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ଓ ଜୀବନଶୈଳୀର ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ହାରରେ ବଢ଼ୁଛି। ଶ୍ୱାସଜନିତ ଆଲର୍ଜି, ଖାଦ୍ୟ ଆଲର୍ଜି, ଚର୍ମ ଆଲର୍ଜି ଓ ଔଷଧ ଆଲର୍ଜି ପରି ସମସ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ଛୋଟ ପିଲାଠାରୁ ବୟସ୍କ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ—ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଆଲର୍ଜି ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଏବଂ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ନ ନେବା ଏହାକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରୁଛି।

ଓଡ଼ିଶାର ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ଏକ ବଢ଼ୁଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା। ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଫଙ୍ଗସ୍‌ର ବୃଦ୍ଧି, ସହରାଞ୍ଚଳର ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଧୂଳି ଓ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ କଣିକା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୱାସଜନିତ ଆଲର୍ଜିର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ାଇଥାଏ। ଅନ୍ୟପଟେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ପୋଲେନ୍, ଧୂଳି ଓ କେତେକ କୀଟନାଶକର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ। ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ଓ ଜଳବାୟୁଗତ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ସଚେତନତା ଅଭିଯାନକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଆଲର୍ଜିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପାୟ ହେଉଛି ଟ୍ରିଗରକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ସେଥିରୁ ଦୂରେ ରହିବା। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଧୂଳି ପ୍ରତି ଆଲର୍ଜି ରହିଛି ସେମାନେ ଘର ସଫା କରିବା ସମୟରେ ମାସ୍କ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନଙ୍କର ପୋଲେନ୍ ଆଲର୍ଜି ଅଛି ସେମାନେ ପୋଲେନ୍‌ର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ଥିବା ସମୟରେ ବାହାରକୁ କମ୍ ଯିବା ଭଲ। ଖାଦ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ସେହି ଖାଦ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଡ଼ାଇବା ସହ ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ ଥିବା ଉପାଦାନ ତାଲିକା (Food Label) ପଢ଼ିବା ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ି ଉଠିବା ଦରକାର। ଏହା ସହିତ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଔଷଧ ସେବନ ଏବଂ ଜରୁରୀ ସମୟରେ କିପରି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ ତାହା ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଜଣାଇ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ କେବଳ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ପରିବାର, ବିଦ୍ୟାଳୟ, କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳ ଓ ସମାଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯଦି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ୁଥିବା କୌଣସି ଶିଶୁର ଖାଦ୍ୟ ଆଲର୍ଜି ରହିଛି, ତେବେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣା ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ। କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ କୌଣସି କର୍ମଚାରୀଙ୍କର ଗୁରୁତର ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ କିପରି ସହାୟତା କରିବେ ସେଥିପାଇଁ ସଚେତନ କରିବା ଦରକାର। ଏଭଳି ସାମୂହିକ ସଚେତନତା ଅନେକ ସମୟରେ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିପାରେ।

ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ ୨୦୨୬ ଆମକୁ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ, ଆଲର୍ଜିକୁ ଅବହେଳା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହାକୁ ବୁଝିବା, ସଠିକ୍ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ, ପରିଷ୍କାର ପରିବେଶ, ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ଏବଂ ସମୟୋପଯୋଗୀ ଚିକିତ୍ସା—ଏହି ସବୁ ମିଶି ଆଲର୍ଜି ପରିଚାଳନାର ଦୃଢ଼ ଭିତ୍ତି ଗଢ଼ିଥାଏ। ଆଲର୍ଜି ଥିବାର ଅର୍ଥ ଜୀବନ ଥମିଯିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ସଚେତନତା, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ସହାୟତାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁସ୍ଥ, ସକ୍ରିୟ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ଜୀବନ ବିତାଇପାରିବେ।

ଶେଷ ବାର୍ତ୍ତା

"ଆଲର୍ଜିକୁ ଅବହେଳା ନୁହେଁ, ସଚେତନତା ସହ ମୁକାବିଲା କରନ୍ତୁ। ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଆପଣାଇ ନିଜକୁ ଓ ନିଜ ପରିବାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ। ବିଶ୍ୱ ଆଲର୍ଜି ଦିବସ ୨୦୨୬ରେ ସଚେତନତାର ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମ୍ପଦ।"