_____ ଜୀବନଜ୍ୟୋତି କୁଅଁର
ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏକ ପବିତ୍ର ଭାଇ-ଭଉଣୀର ସମ୍ପର୍କ ଓ ସ୍ନେହର ପର୍ବ। ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (RSS) ଏହି ପର୍ବକୁ କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାଇ-ଭଉଣୀର ସମ୍ପର୍କରେ ସୀମିତ ନରଖି, ସାମାଜିକ ଏକତା, ପରସ୍ପର ଭାଇଚାରା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ପାଳନ କରିଥାଏ।
ସଂଘର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକରେ ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଅବସରରେ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଗୈରିକ ଧ୍ୱଜ ପୂଜନ ଓ ରାକ୍ଷୀ ବନ୍ଧନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ଭଗୱା ଧ୍ୱଜକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଆଦର୍ଶର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତାହା ପ୍ରତି ନିଜର ନିଷ୍ଠା ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧକୁ ପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହା ପରେ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କ ହାତରେ ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧି ଭାଇଚାରା ଓ ଏକତାର ଭାବନା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

ବୃକ୍ଷରେ ରାକ୍ଷୀ, ପ୍ରକୃତିର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ
ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କେବଳ ଭାଇ-ଭଉଣୀର ପବିତ୍ର ସମ୍ପର୍କର ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ରକ୍ଷା ଓ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ଏକ ମହାନ ସନ୍ଦେଶ ବହନ କରେ। ଏହି ଭାବନାକୁ ନେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (RSS) ରକ୍ଷାବନ୍ଧନକୁ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ସହ ଯୋଡ଼ି ଏକ ଅନନ୍ୟ ଭାବେ ପାଳନ କରେ। ମାନବ ଜୀବନକୁ ଅମୂଲ୍ୟ ଅମ୍ଳଜାନ, ଛାୟା, ଫଳ, ଔଷଧ ଓ ଜୀବନଦାୟୀ ପରିବେଶ ପ୍ରଦାନ କରି ନିରବରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ବୃକ୍ଷରେ ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧନ୍ତି। ଏହି ରାକ୍ଷୀ କେବଳ ଏକ ସୂତା ନୁହେଁ, ବରଂ ବୃକ୍ଷ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜୀବନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରତୀକ।
ପ୍ରକୃତିର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନକୁ ଜନଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ RSS ପକ୍ଷରୁ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବସତି ଓ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୃକ୍ଷ ବଣ୍ଟନ, ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଏବଂ ରାକ୍ଷୀ ବନ୍ଧନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ। ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଚାରା ପ୍ରଦାନ କରି ତାହାକୁ ନିଜ ପରିବାରର ଏକ ସଦସ୍ୟ ପରି ଯତ୍ନ ନେବାକୁ ଓ ସୁରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ କରାଯାଏ। “ବୃକ୍ଷ ବଞ୍ଚିଲେ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବ” ଏହି ଚେତନାକୁ ସମାଜରେ ପହଞ୍ଚାଇ ରକ୍ଷାବନ୍ଧନର ପବିତ୍ର ସୂତାକୁ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ସଂକଳ୍ପରେ ପରିଣତ କରିବା ହେଉଛି ଏହି ପ୍ରୟାସର ସାର୍ଥକତା।
ଏହି ଉତ୍ସବର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି—ସମାଜରେ ଜାତି, ଭାଷା, ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଆର୍ଥିକ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ନିଜ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା। ଏହି ଅବସରରେ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧି ସାମାଜିକ ସମରସତା ଓ ଆତ୍ମୀୟତାର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ରାକ୍ଷୀର ସୂତା ଏଠାରେ କେବଳ ଏକ ପର୍ବର ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ; ଏହା ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱ, ସୁରକ୍ଷା, ସହଯୋଗ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ସମର୍ପଣର ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବନ୍ଧନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ତେଣୁ ସଂଘର ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ ସାମାଜିକ ଏକତା ଓ ଭାତୃତ୍ୱର ଭାବନାକୁ ଦୃଢ଼ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ।

ଏହିପରି ଭାବେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘରେ ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉତ୍ସବ ପରମ୍ପରା, ସାମାଜିକ ସମରସତା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏକତାର ଭାବନାକୁ ଏକତ୍ର କରେ। ରାକ୍ଷୀର ଏହି ପବିତ୍ର ସୂତା ମାଧ୍ୟମରେ “ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକ ପରିବାର” ବୋଲି ଭାବନାକୁ ସମାଜରେ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ କରିବାର ସନ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଏ।