ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୦୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ଭାରତ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ମୋବାଇଲ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା 6G ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିଜର ଭୂମିକାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି। ଆମେରିକା ଓ ଅନ୍ୟ ୨୪ଟି ଦେଶ ସହ ଭାରତ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଦକ୍ଷେପରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର Department of Commerce ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ନେଟୱର୍କକୁ ସାଧାରଣ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ୱାର୍ଥ ସହ ସମନ୍ୱିତ କରିବା, ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧୀତା ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ 6Gକୁ ବଢିବାକୁ ଦେବା ।
ଏହି ଘୋଷଣାର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ରହିଛି G20 Innovation Ministers’ Meeting, ଯାହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ ଓ ୨, ୨୦୨୬ରେ ଆମେରିକାର Chapel Hill, North Carolinaରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତିନ ପ୍ରସାଦ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଆମେରିକାର Commerce Secretary Howard Lutnickଙ୍କ ସହ 6G ସହିତ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, AI ଓ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ 6G ସେବା ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ନୂଆ ନେଟୱର୍କ ନିର୍ମାଣ ଭାବେ ଦେଖିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ନୀତି, ସୁରକ୍ଷା, ଇଣ୍ଟରଅପରେବିଲିଟି, ଗବେଷଣା ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ମାନଦଣ୍ଡ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମନ୍ୱୟର ଏକ ପଦକ୍ଷେପ। ଜୁଲାଇ ୨୭, ୨୦୨୬ରେ ଆମେରିକାର National Telecommunications and Information Administration (NTIA) “Call to Action for 6G Leadership and Security” ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏଥିରେ 6G ସୁରକ୍ଷା ଓ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ୨୦ରୁ ଅଧିକ ସରକାର ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲେ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଯୋଗଦାନ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ Bharat 6G ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ। ଭାରତର Department of Telecommunications କହିଛି ଯେ Bharat 6G Alliance ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ 6G ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ସହ ୧୦ଟି ସହଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିଛି ଏବଂ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ବିଶ୍ୱର 6G ପେଟେଣ୍ଟରେ ଭାରତର ଅବଦାନ ୧୦% କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।
6Gର ବିଶ୍ୱ ମାନଦଣ୍ଡ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟେଲିକମ୍ ୟୁନିଅନ୍ (ITU) ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର IMTକୁ IMT-2030 ନାମ ଦେଇଛି। ଏହାର frameworkରେ AI, sensing, immersive communication, ubiquitous connectivity ଓ sustainability ଭଳି କ୍ଷମତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ITU ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମ 6G radio-interface technology ପ୍ରସ୍ତାବ ୨୦୨୭ରୁ ଆସିବାକୁ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ତିମ ମାନଦଣ୍ଡ ୨୦୩୦ ଆସପାସରେ ଅନୁମୋଦିତ ହେବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିଛି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ଭାରତର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ 6G ସହଯୋଗରେ ପ୍ରବେଶ କେବଳ ଟେଲିକମ୍ କ୍ଷେତ୍ରର ପଦକ୍ଷେପ ନୁହେଁ। ଭବିଷ୍ୟତରେ AI, ରୋବୋଟିକ୍ସ, ସ୍ମାର୍ଟ ମ୍ୟାନୁଫାକ୍ଚରିଂ, ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଯାନ, ସାଟେଲାଇଟ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଇନ୍ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ସହ 6Gର ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ରହିପାରେ। ITU ମଧ୍ୟ 6Gରେ communication ସହ AI ଓ sensingର ଏକୀକରଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି।
ତେବେ ଭାରତ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ ଗବେଷଣା, ପେଟେଣ୍ଟ, ଚିପ୍ ଓ ହାର୍ଡୱେର ଉତ୍ପାଦନ, spectrum ecosystem, cybersecurity ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ମାନଦଣ୍ଡ ଗଠନରେ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଅବଦାନ। ଏହି ନୂଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚ ଭାରତକୁ ସେହି ଆଲୋଚନାର ଆରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ନିଜର ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ଓ କୌଶଳଗତ ସ୍ୱାର୍ଥ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଉଛି।
